Türk toplumunda erkeklerde androgenetik alopesi insidansı ve yaşa göre fenotipik özellikler

Çalışma grubumuza; 18 yaşın üzerinde, randomize olarak seçilen 1000 erkek alındı. Bireyler, Norwood-Hamilton ve Ludwig androgenetik alopesi (AGA) sınıflamaları temel alınarak değerlendirildi. Yaş ortalaması 39.55 olan çalışma grubunda, 445 erkekte kozmetik olarak kellik tespit edildi. Buna göre Türkiye’deki erkek popülasyonunda AGA insidansı %44.5 olarak bulundu. Çalışmamıza katılan erkeklerin %23.7’sinde hafif derecede AGA, %13.6’sında orta derecede AGA ve %7.2’sinde şiddetli AGA idi. 18-19 yaşları arasındaki 43 erkekte AGA olmadığı tespit edildi. Türk toplumunda AGA’nin 20 yaşından önce başlamadığı görüldü. AGA başlangıcının en sık 30-39 yaş grubunda olduğu, bu yaşta büyük bir pik yaptığı ve 70-79 yaşları arasında daha küçük ikinci bir pik yaptığı tespit edildi. Yaş ve AGA arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Bu ilişkinin 50-59 yaş grubuna kadar devam ettiği, 60-69 yaş aralığı ile 70-79 yaş aralığında AGA insidansının anlamlı olmadığı ve bunun 9. dekatta da istatistiksel olarak anlamsız olduğu tespit edildi. AGA ile saç rengi arasındaki ilişki incelendiğinde; siyah saçlı erkeklerin %45.6’sında, kahverengi saçlıların %41.3’ünde, sarı saçlıların %60.3’ünde AGA tespit edildi. 4 kızıl saçlı erkekte AGA görülmedi. AGA ve saç rengi arasındaki ilişki ki kare istatistik yöntemi ile değerlendirildiğinde anlamsız bulundu. Çalışmamızda en sık görülen saç paterni tip-II idi. Kozmetik olarak kel kabul edilen varyantlar arasında en sık görülen patern, tip-III idi. 1000 erkeğin %1.6’sında kadın tipi AGA tespit edildi. Bu değer hem Asya ülkelerinde yapılan çalışmalardan hem de Batı ülkelerinde yapılan çalışmalardan daha düşüktü. A varyantı çalışmamıza katılanların %2.6’sını oluşturdu. Türk toplumunda görülen A varyantı literatür verileri ile uyumlu bulundu. Türk erkeklerinin AGA’ye bağlı saç dökülmelerinin büyük bir ekseriyeti frontal saç çizgisinde gerileme ve beraberinde verteks bölgesinde açılma şeklinde olmaktadır. Bu özellik batı toplumlarındaki erkekler ile aynı özellikleri göstermektedir. Çalışmamızda tespit ettiğimiz Türk erkeklerindeki AGA insidansı Asya ülkelerinde yapılan çalışmalardan daha yüksek olup, Avrupa ve Amerika’daki çalışmalarla benzer değerlerdedir.

Özeren M. Türk toplumunda erkeklerde androgenetik alopesi insidansı ve yaşa göre fenotipik özellikler. İstanbul, 2004.